Standardy Ochrony Małoletnich

Fundacja prowadzi i wspiera działania związane w szczególności z leczeniem, rehabilitacją, terapią, edukacją, wsparciem psychologicznym, integracją społeczną, aktywnością fizyczną oraz pomocą rodzinom dzieci i młodzieży. Standardy stosuje się do wszystkich tych działań — w siedzibie Fundacji, w placówkach współpracujących, w szkołach, przedszkolach i placówkach medycznych, podczas wyjazdów i wydarzeń, w miejscu zamieszkania dziecka w ramach terapii mobilnej oraz w kontaktach zdalnych.

Do przestrzegania Standardów zobowiązana jest każda osoba realizująca działania na rzecz Fundacji lub dopuszczona przez Fundację do kontaktu z dziećmi, a także — w odpowiednim zakresie — rodzice, opiekunowie, partnerzy, podwykonawcy i uczestnicy wydarzeń.

Zasady nadrzędne:

• każde dziecko jest traktowane z szacunkiem i bez dyskryminacji;
• działania wobec dziecka uwzględniają jego wiek, stopień rozwoju, stan zdrowia, niepełnosprawność oraz potrzeby komunikacyjne i emocjonalne;
• kontakt z dzieckiem ma charakter profesjonalny, przejrzysty i związany z celem działania Fundacji;
• dziecko ma prawo do prywatności, informacji, wysłuchania oraz do zgłaszania dyskomfortu i sprzeciwu;
• bezpieczeństwo dziecka ma pierwszeństwo przed interesem wizerunkowym, organizacyjnym lub finansowym Fundacji;
• każde podejrzenie krzywdzenia dziecka wymaga reakcji, udokumentowania i — gdy zachodzi potrzeba — zgłoszenia właściwym instytucjom.

Koordynatorem ds. ochrony małoletnich jest Katarzyna Cichopek — Prezes Zarządu Fundacji. Koordynator przyjmuje zgłoszenia dotyczące zdarzeń zagrażających dzieciom, organizuje pierwsze wsparcie, przygotowuje personel do stosowania Standardów oraz dokumentuje i monitoruje te działania.

Jeżeli zgłoszenie dotyczy Koordynatora lub innego członka Zarządu, należy skierować je do Rady Fundacji, z pominięciem osoby objętej zgłoszeniem — listownie na adres rejestrowy: ul. Górnicza 24, lok. 21, 91-765 Łódź, z dopiskiem „POUFNE — Rada Fundacji”.

W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia dziecka każda osoba podejmuje niezwłoczne działania ratunkowe i wzywa służby pod numerem 112, bez oczekiwania na zgodę Koordynatora lub Zarządu.

• rekrutacja obejmuje weryfikację kwalifikacji zawodowych i etycznych, doświadczenia w pracy z dziećmi oraz — gdy jest to zasadne — referencji;
• przed dopuszczeniem osoby do pracy z dziećmi Fundacja wykonuje obowiązki z art. 21 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w tym uzyskuje informacje z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz przyjmuje informację z Krajowego Rejestru Karnego;
• kandydat składa wymagane oświadczenia, w tym o państwach zamieszkania, a w razie zamieszkiwania za granicą przedstawia dokumenty z właściwych rejestrów państw obcych;
• osoba, która nie spełnia ustawowych warunków, nie może zostać dopuszczona do działalności z małoletnimi;
• dokumentacja weryfikacyjna jest przechowywana zgodnie z przepisami, a dostęp do niej mają wyłącznie osoby upoważnione.

• przed rozpoczęciem pracy z dziećmi personel zapoznaje się ze Standardami i potwierdza to pisemnie;
• szkolenie obejmuje co najmniej: rozpoznawanie sygnałów krzywdzenia, zasady bezpiecznych relacji, procedurę zgłaszania i interwencji, ochronę danych i wizerunku oraz bezpieczeństwo w komunikacji elektronicznej;
• niedopuszczalna jest praca z dziećmi pod wpływem alkoholu lub innych substancji ograniczających zdolność oceny i reakcji;
• personel nie zachowuje się wobec dzieci w sposób poniżający, dyskryminujący, wulgarny, seksualizujący ani zastraszający;
• personel zachowuje profesjonalny dystans i nie buduje z dzieckiem relacji o charakterze zależności emocjonalnej.

Komunikacja

• język i sposób komunikacji są dostosowane do wieku, rozwoju i potrzeb komunikacyjnych dziecka;
• dziecko otrzymuje zrozumiałą informację o celu zajęć, zasadach i tym, czego może się spodziewać;
• zakazane jest ośmieszanie, obrażanie, upokarzanie, straszenie, szantażowanie, grożenie, krzyczenie w celu dyscyplinowania, kary cielesne i inne formy przemocy;
• niedopuszczalne jest faworyzowanie ani dyskryminacja ze względu na płeć, stan zdrowia, niepełnosprawność, pochodzenie, wyznanie, sytuację rodzinną czy status materialny;
• personel nie utrzymuje z dzieckiem wspólnych tajemnic dotyczących jego bezpieczeństwa, zdrowia lub krzywdzenia.

Kontakt fizyczny i czynności terapeutyczne

Kontakt fizyczny może być elementem rehabilitacji, fizjoterapii, terapii, diagnostyki, ćwiczeń, asekuracji, pomocy w samoobsłudze lub działań ratunkowych. Jest dopuszczalny wyłącznie wtedy, gdy jest celowy, proporcjonalny, zawodowo uzasadniony i prowadzony z poszanowaniem godności dziecka.

• przed kontaktem fizycznym wyjaśnia się dziecku jego cel i przebieg;
• sprzeciw, lęk lub ból dziecka wymagają zatrzymania czynności i ponownej oceny sytuacji, chyba że niezwłoczne działanie jest konieczne dla ochrony życia lub zdrowia;
• dotyk nie może wykraczać poza zakres niezbędny do realizacji świadczenia lub zapewnienia bezpieczeństwa;
• czynności związane z higieną lub intymnymi obszarami ciała ogranicza się do sytuacji niezbędnych i wykonuje z zachowaniem prywatności, a gdy to możliwe — w obecności opiekuna lub drugiej upoważnionej osoby;
• zabroniony jest kontakt fizyczny o charakterze seksualnym, erotycznym, przemocowym lub upokarzającym.

Zajęcia indywidualne i terapia mobilna

• indywidualna praca z dzieckiem odbywa się za wiedzą opiekuna oraz Fundacji;
• w terapii mobilnej, podczas wizyt domowych oraz działań w szkole, przedszkolu czy szpitalu obowiązują te same zasady bezpieczeństwa, a miejsce, czas i osoba prowadząca są znane Fundacji i opiekunowi;
• jeżeli świadczenie wymaga przebywania sam na sam z dzieckiem, personel zapewnia maksymalną przejrzystość: uzgodniony harmonogram, kontakt opiekuna z Fundacją i dokumentowanie świadczenia;
• podczas wyjazdów dorosły niebędący opiekunem prawnym nie nocuje z dzieckiem w jednym łóżku.

Kontakt poza zajęciami i media społecznościowe

• kontakt z dzieckiem dotyczy działań Fundacji i odbywa się przez kanały służbowe lub zaakceptowane przez Fundację;
• personel nie prowadzi z dzieckiem prywatnej korespondencji niezwiązanej z działaniami Fundacji;
• personel nie wysyła i nie przyjmuje zaproszeń od dzieci do prywatnych profili w mediach społecznościowych;
• opiekun ma możliwość uzyskania informacji o formie i zakresie komunikacji z dzieckiem.

W komunikacji z rodzicami i opiekunami za pośrednictwem mediów społecznościowych lub komunikatorów personel ogranicza się do spraw ogólnych i organizacyjnych. Dokumentacji medycznej, szczegółowych informacji o zdrowiu dziecka oraz innych danych wymagających szczególnej ochrony nie należy przesyłać przez prywatne wiadomości w Instagramie, Messengerze ani WhatsAppie; do takich spraw należy korzystać z oficjalnego adresu e-mail Fundacji lub innego bezpiecznego kanału wskazanego przez Fundację.

• Fundacja promuje relacje rówieśnicze oparte na szacunku, współpracy, akceptacji różnic i poszanowaniu granic;
• niedopuszczalne są przemoc fizyczna, wyzwiska, poniżanie, groźby, wykluczanie, uporczywe dokuczanie, wymuszanie, przemoc seksualna, cyberprzemoc i inne formy krzywdzenia;
• personel reaguje niezwłocznie, rozdziela dzieci, zapewnia bezpieczeństwo osobie pokrzywdzonej i stosuje procedurę interwencji;
• działania wobec dziecka, które dopuściło się krzywdzenia, mają charakter ochronny i wychowawczy.

• dane dzieci przetwarzane są zgodnie z RODO, Polityką prywatności Fundacji i wewnętrznymi zasadami ochrony danych;
• Fundacja zbiera wyłącznie dane potrzebne do realizacji celu, a dostęp do nich ma tylko personel, który potrzebuje ich do wykonania zadań;
• informacji o dziecku i rodzinie nie przekazuje się osobom nieuprawnionym, innym uczestnikom zajęć, mediom ani osobom postronnym;
• utrwalanie i publikowanie wizerunku dziecka jest ograniczone do sytuacji rzeczywiście uzasadnionych, a zgoda musi być dobrowolna, konkretna, świadoma i udokumentowana;
• odmowa zgody na wizerunek nie wpływa na możliwość udziału dziecka w działaniach Fundacji, a wyraźny sprzeciw dziecka jest szanowany;
• nie publikujemy zdjęć i nagrań przedstawiających dzieci w sytuacjach intymnych, związanych z cierpieniem, leczeniem, czynnościami higienicznymi lub kryzysem emocjonalnym;
• personel nie utrwala wizerunku dzieci na prywatnych urządzeniach ani nie publikuje materiałów z dziećmi na prywatnych profilach.

• zajęcia zdalne prowadzone są narzędziami zaakceptowanymi przez Fundację, w sposób zapewniający przejrzystość kontaktu i ochronę danych;
• w razie ujawnienia treści szkodliwych lub nielegalnych personel przerywa ekspozycję dziecka na takie treści i zapewnia mu wsparcie;
• szkodliwych materiałów nie rozpowszechnia się dalej — zabezpiecza się wyłącznie minimalny niezbędny zakres informacji lub dowodów;
• zdarzenie zgłasza się Koordynatorowi i dokumentuje, a jeżeli może stanowić przestępstwo — zawiadamia się Policję lub prokuraturę.

Pojedynczy objaw nie przesądza o krzywdzeniu, ale jego nasilenie, powtarzalność lub współwystępowanie powinny skłonić do analizy sytuacji i konsultacji z Koordynatorem.

• niewyjaśnione lub powtarzające się obrażenia, ślady przemocy, zaniedbanie higieny, nieadekwatne ubranie;
• nagłe zmiany zachowania, wycofanie, lęk, agresja, regres rozwojowy, silne trudności w funkcjonowaniu;
• lęk przed określoną osobą lub powrotem do domu, sprzeczne wyjaśnienia dotyczące obrażeń;
• zachowania lub wiedza seksualna nieadekwatne do wieku;
• izolowanie dziecka, uporczywe poniżanie, nadmierna kontrola albo skrajna obojętność opiekunów;
• relacja dziecka o przemocy, wykorzystaniu, zaniedbaniu lub zagrożeniu.

Gdy dziecko mówi o krzywdzeniu, osoba przyjmująca informację:

• zachowuje spokój, słucha, nie ocenia i nie podważa relacji dziecka;
• nie prowadzi szczegółowego przesłuchania — pyta tylko o to, czy dziecko jest teraz bezpieczne i czy potrzebna jest natychmiastowa pomoc;
• nie obiecuje pełnej tajemnicy; wyjaśnia, że informacje trafią tylko do osób, które muszą pomóc;
• zapewnia dziecku bezpieczeństwo oraz — w razie potrzeby — pomoc medyczną lub psychologiczną;
• sporządza notatkę lub Kartę interwencji, zapisując fakty i słowa dziecka możliwie wiernie, bez interpretacji;
• zgłasza sprawę Koordynatorowi lub Zarządowi, a jeżeli dotyczy ona członka Zarządu — Radzie Fundacji.

Dalsze działania Fundacji:

• w przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia wzywamy służby pod numerem 112;
• przy uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa na szkodę dziecka zawiadamiamy Policję lub prokuraturę;
• osoba z personelu, wobec której istnieje podejrzenie, jest niezwłocznie odsuwana od kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy;
• jeżeli podejrzenie dotyczy członka Zarządu, decyzje zabezpieczające podejmuje Rada Fundacji, bez udziału osoby objętej zgłoszeniem;
• gdy zachodzi potrzeba wglądu w sytuację dziecka lub rodziny, zawiadamiamy właściwy sąd opiekuńczy i współpracujemy z pomocą społeczną;
• krzywdzenie przez inne dziecko dokumentujemy odrębnie dla każdego dziecka i — gdy zachodzi taka potrzeba — zawiadamiamy sąd rodzinny, Policję lub prokuraturę.

• Zarząd lub Koordynator ustala, jakiego doraźnego i długofalowego wsparcia potrzebuje dziecko;
• plan wsparcia może obejmować bezpieczną osobę kontaktową, zmianę organizacji zajęć, wsparcie psychologiczne, konsultację specjalistyczną i pomoc w kontakcie z instytucjami;
• wsparcie uwzględnia potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami, zaburzeniami rozwojowymi, chorobami przewlekłymi i trudnościami komunikacyjnymi;
• informacje o podejrzeniu krzywdzenia udostępnia się wyłącznie osobom niezbędnym do ochrony dziecka lub wykonania obowiązku prawnego;
• opiekunowie są informowani o zdarzeniu i planowanej pomocy, chyba że mogłoby to zwiększyć zagrożenie dla dziecka lub utrudnić postępowanie organów;
• kontakt z mediami w sprawach dzieci prowadzi wyłącznie osoba upoważniona przez Zarząd.

• każdy przypadek stwierdzonego lub podejrzewanego krzywdzenia dokumentujemy w Karcie interwencji, a organizacyjne dane — w Rejestrze interwencji;
• dokumentacja interwencyjna przechowywana jest w miejscu o ograniczonym dostępie, oddzielnie od bieżącej dokumentacji zajęć;
• pełna wersja Standardów oraz wersja skrócona dla dzieci są udostępniane na stronie internetowej Fundacji oraz w widocznym miejscu w lokalu Fundacji;
• w razie potrzeby przygotowujemy alternatywne formy komunikacji: tekst łatwy do czytania, piktogramy, materiał audio lub omówienie ustne;
• Standardy podlegają przeglądowi nie rzadziej niż raz na 2 lata oraz po istotnej zmianie przepisów lub zdarzeniu wskazującym na potrzebę zmiany procedur.

• ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (w szczególności art. 21, 22b, 22c i 23b);
• ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks karny (w szczególności art. 240);
• ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. — Kodeks postępowania karnego (w szczególności art. 304);
• ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. — Kodeks postępowania cywilnego (w szczególności art. 572);
• ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (w szczególności art. 4);
• ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej;
• RODO oraz ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych — w zakresie przetwarzania danych dzieci, opiekunów i personelu.